ايستگاه تحقيقاتي هواشناسي كشاورزي كرج

 

مقدمه

ايستگاه هواشناسي كشاورزي كرج در سال 1350 شمسي (1971 ميلادي) فعاليت خود را بطور رسمي و دوازده ساعته با ثبت و گزارش وضعيت جوي و پارامترهاي هواشناختي آغاز كرد و از سال 1360 بر روي محصولات استراتژيك سازگار با اقليم منطقه ازجمله: واريته‏هاي مختلف گندم، جو و ذرت كار نمود و از هر محصول بولتن‏هاي ماهانه و فصلي تهيه و به اداره ايستگاههاي هواشناسي كشاورزي ارسال نموده است. لازم به توضيح است آمار موجود در اداره خدمات ماشيني سازمان هواشناسي مربوط به كرج از سال 1350 مربوط به آمار ايستگاه اقليم شناسي واقع در دانشكده كشاورزي است كه از لحاظ موقعيت مكاني وارتفاع با موقعيت و ارتفاع ايستگاه فعلي تفاوت دارد.

 

مشخصات ايستگاه هواشناسي كشاورزي كرج


نام ايستگاه : اداره تحقيقات هواشناسي كشاورزي كرج   

نوع ايستگاه : هواشناسي كشاورزي و سينوپتيك

طول جغرافيايي : 50 درجه و 57 دقيقه شرقي

عرض جغرافيايي : 35 درجه و 48 دقيقه شمالي

ارتفاع از سطح دريا : 5/1312 متر

نام استان : تهران

نام شهرستان : كرج

سال تاسيس : 1350

شماره تلفن و فكس : 2782012-0261

موقعيت ايستگاه : زمينهاي دانشكده كشاورزي



نشاني : كرج ابتداي جاده ماهدشت (مرد آباد)- كرج ، مزارع دانشكده كشاورزي، اداره تحقيقات هواشناسي كشاورزي كرج

 

خلاصه‏اي از موقعيت و وضعيت ايستگاه كشاورزي كرج

مساحت مزارع دانشكده كشاورزي : 200 هكتار

زيربناي ساختمان اداري : 120 مترمربع

تعداد خانه‏هاي سازماني : خانه سازماني ندارد.

مهمانسرا : ندارد.

مالكيت زمين :دانشكده كشاورزي كرج

فاصله تا مرز تراكم شهر : 3 كيلومتر

حوضه آبريز (اصلي): درياچه نمك / (فرعي): رودخانه كرج

ويژگي اقليمي : نيمه خشك

نوع خاك : رسوبي /  بافت خاك : لومي شني

وضعيت طبيعي منطقه : دشت جنوبي رشته كوه البرز

نوع پوشش گياهي منطقه : گياهان علفي ، نباتات كشت شده

محصولات كشت شده در منطقه : گندم ، جو ، ذرت ، آفتابگردان ، سيب‏زميني ، سويا ، سيفي‏جات ، يونجه ، پنبه ، كلزا ، چغندر قند ، درختان سيب، هلو، زردآلو، گيلاس، آلبالو، گردو و انگور

محصولات مورد مطالعه در ايستگاه : گندم، جو و ذرت

آفات و امراض مهم منطقه : سن گندم، آتشك درختان دانه‏دار، كنه قرمز اروپايي، شپشك، مي‏نوز، سرخورطومي يونجه، كرم ساقه‏خوار يونجه، كك و آگروتيس چغندر قند

منبع آب مصرفي : چاه عميق

روش آبياري : نشتي ، جوي و پشته

زهكش داخلي : خوب

 

ويژگيهاي اقليمي

استان تهران با وسعت بيش از 18000 كيلومتر مربع در جنوب رشته كوه البرز ودر محدوده طول جغرافيايي 50,10 تا 53,10 درجه شرقي و عرض جغرافيايي 34,50 تا 36,20 درجه شمالي واقع شده  و ارتفاع متوسط آن از سطح دريا حدود 1250 متر است. استانهاي مركزي ، قزوين، قم ، مازندران و سمنان آن را از اطراف احاطه كرده‏اند.در اين استان به لحاظ تغييرات قابل ملاحظه ارتفاعي، شاهد تغييرات  زياد پارامتر‏هاي هواشناختي خصوصاً دما و بارش ، تحت تأثير توپوگرافي مي‏باشيم.

در مقياس كلي منطقه كرج همانند ساير بخش هاي استان تهران در فصول سرد سال متاثر از سيستم هاي شمالي و شمال غربي و غربي بويژه جنوب غربي بوده و ريزشهاي جوي آن كه از ماههاي آبان و آذر آغاز و تا اواسط ارديبهشت ماه ادامه دارد ،تابعي از فعاليتهاي سيستم هاي فوق مي باشد .

از نظر ويژگيهاي خرد اقليمي ، منطقه كرج از پاره اي جهات داراي مختصات شاخصي است كه به آنها اشاره مي شود :

منطقه كرج به لحاظ اقليمي تحت تاثير ارتفاعات البرز و دره چالوس و رود خانه كرج قرار دارد كه موجب خنك و مرطوب تر شدن  اين منطقه نسبت به تهران مي گردد و اين تمايز تقريبا در تمام طول سال مشاهده مي‏گردد. علت اختلاف دماي كرج نسبت به تهران به خصوص در شبها به سبب نزديكي كرج به ارتفاعات شمالي و سرد شدن شبانه اين دامنه ها و وزش باد كوه به دشت مي باشد .

دور بودن كرج از دشت كوير نيز موجب برودت و رطوبت بيشتر اين منطقه نسبت به تهران در فصول مختلف سال، بويژه در تابستان مي‏گردد.

در مورد بارندگي‏هاي تابستانه كرج مي‏توان اينگونه بيان داشت كه گاهي اوقات برخورد دو توده هواي گرم جنوبي و نسبتا سرد و مرطوب شمالي كه در سطوح فوقاني ناحيه  البرز صورت مي‏گيرد، موجب مي‏گردد كه ابرهاي جوششي بسيار فعال در منطقه پديد آمده و ريزشهاي رگباري شديدي را بوجود آورد كه غالبا همراه با سيل است.

ايستگاه هواشناسي كرج در جنوب غربي شهر كرج و در فاصله 3 كيلومتري از مرز تراكم شهر واقع شده است. محصولات كشت شده در اين مركز بصورت ازديادي و آزمايشي بوده و تحقيقات اين اداره بر روي محصولات ازديادي انجام مي‏‏گيرد.

برخي از مشخصه‏هاي اقليمي ايستگاه هواشناسي كشاورزي كرج در دوره آماري 1350 تا 1380 به شرح ذيل مي‏باشد:

ميانگين بارندگي ساليانه كرج حدود 251 ميليمتر با ضريب تغييرات 1/24 درصد و حد اقل mm 3/89 و حد اكثر mm 4/374 مي‏باشد.بيشترين ركورد بارندگي ماهانه كرج  mm127 در اسفند 74 (mm 6/144 نوامبر 1994) ثبت شده است .فصل زمستان با 3/42 درصد و فصل تابستان با 5/1 درصد بيشترين و كمترين سهم را در بارش ساليانه بر عهده دارند.

حداقل و حد اكثر مطلق دما به ترتيب 20- و 42 درجه و ميانگين ساليانه نيز 1/14 درجه سانتيگرادمي‏باشد. ماه تير با ميانگين 0/26 درجه سانتيگراد و دي با 2/1 درجه سانتيگراد به ترتيب گرمترين و سردترين ماه سال محسوب مي‏شوند.

مجموع واحد‏هاي حرارتي بالاتر از صفر5175    درجه روز و مجموع واحد‏هاي حرارتي بالاتر از ده  2334   درجه روز بدست آمده است.

ميانگين تعداد روزهاي يخبندان با آستانه‏هاي صفر، 5- و 10- به ترتيب 76،24 و 7 روز مي‏باشد.

ميانگين ساليانه رطوبت نسبي 52 درصد و ميانگين حداكثر وحداقل آن به ترتيب 72 و 38 درصد مي‏باشد.

جمع تبخير ساليانه از تشت كلاس  A  بالغ بر 2184 ميليمتر ميباشد . دي با متوسط 26 ميليمتر و تير با 375 ميليمتر به ترتيب كمترين و بيشترين مقدار تبخير را دارا هستند.

مجموع ساليانه تبخير-تعرق  پتانسيل كياه مرجع به روش پنمن مانتيث 1307ميلي‏متر محاسبه گرديده است.

ميانگين ساعات آفتابي ساليانه در طي دوره آماري برابر با 2899 ساعت به ثبت رسيده است.

باد غالب در كرج كه بر مبناي سه نوبت ديدباني (صبح، ظهر و عصر ) محاسبه گرديده است، در جهت شمال غربي بوده و متوسط آن 4/3 متر بر ثانيه مي‏باشد. بيشترين سرعت باد دركرج 5/24 متر بر ثانيه  از سمت غرب و ميانگين سرعت باد 2/2  متر بر ثانيه به ثبت رسيده است.

فعاليتهاي 20 ساله اخير بخش هواشناسي كشاورزي كرج و برنامه‏هاي فعلي و آتي

بررسي‏‏هاي هواشناختي از جنبه كشاورزي بر روي محصولات زراعي سازگار با  اقليم كرج از جمله گندم، جو و ذرت  و ارائه بولتن ‏هاي ماهانه و فصلي .

همكاري مستمر با مركز تحقيقات كشاورزي استان، سازمان كشاورزي استان، اداره منابع طبيعي شهرستان و دانشكده هاي كشاورزي دانشگاه تهران و دانشگاه آزاد اسلامي واحد كرج و شهرري و آموزشكده كشاورزي كرج.

همكاري در آموزش دانشجويان و برگزاري دوره هاي كوتاه و ميان مدت هواشناسي كشاورزي .

همكاري درزمينه آموزش دانشجويان  و دانش آموزان جهت آشنايي عملي آنان با كاربرد مطالعات هواشناسي  و ادوات آن.

همكاري با بخش آموزش سازمان هواشناسي كشور در امر آموزش پرسنل بخش هواشناسي كشاورزي.

همكاري با راديو كرج جهت ارائه  پيام راديويي چگونگي وضع هوا.

شركت مستمر در جلسات پيش‏بيني و ارائه پيش‏آگاهي و توصيه‏هاي مورد لزوم به كشاورزان منطقه.

تهيه بولتن علمي ترويجي گندم پائيزه در منطقه كرج به منظور تعيين بهترين تاريخ كاشت، طول مراحل مختلف فنولوژيكي، تعداد روزهاي لازم از زمان كاشت تا شروع مراحل مختلف، پيش‏بيني تاريخ رسيدن و توصيه‏هاي لازم ديگر در رابطه با گشت گندم.

تهيه گزارش تأثير عوامل اقليمي بر روي محصولات گندم و ذرت.

تهيه گزارش اقليم شناسي بادهاي كرج.

تهيه گزارش بررسي اقليم بارندگي در كرج.

 ترجمه گزارش 605 سازمان هواشناسي جهاني تحت عنوان خشكسالي و بيابان‏زايي.

تهيه نرمالهاي دمايي طي دوره هاي مختلف در شهر كرج.

ارائه مقاله ويژگي‏هاي اقليمي كرج در نخستين همايش بزرگ كرج شناسي.

عضويت در شوراي تحقيقات هواشناسي كشاورزي كشور و شركت مستمر در جلسات مربوطه.

تكميل و راه اندازي ايستگاه سينوپتيك كرج بصورت مستقل و مجزا.

تهيه اطلاعات پردازش شده 30 ساله جهت دسترسي هرچه بهتر كاربران در سطح شهرستان و استان (در دست اقدام).

تهيه بولتن علمي ترويجي گندم مهدوي و ذرت علوفه‏اي واريته k704 ( بلند مدت و دردست انجام).

همكاري با دانشكده كشاورزي در انجام طرح‏هاي تحقيقاتي مربوط به مصرف بهينه آب در كشاورزي (برحسب مورد).

تهيه گزارش يخبندان در كرج (در حال تكميل)

عضويت در كميته فرعي مقابله با خشكسالي و احياء مراتع استان تهران.

عضويت در كميته فرعي دفع آفات و امراض نباتي و سرمازدگي استان تهران.

عضويت در شوراي تات استان تهران.

اجراي پروژه مطالعه هواشناسي كشاورزي استان تهران با تأكيد خاص بر اقليم بندي منطقه‏اي.

گذرانيدن دوره سه ماهه نرم افزارهاي هواشناسي كشاورزي در دانشگاه ريدينگ انگلستان.

گذرانيدن دوره كارگاه هواشناسي كشاورزي در اريكه ايتاليا.

شركت در سمينار هواشناسي در فلورانس ايتاليا.

گذرانيدن دوره نرم‏افزارآماري INSTAT.

شركت در كارگاه آموزشي هواشناسي كشاورزي همدان.

شركت در كارگاه آموزشي هواشناسي كاربردي ساري.

شركت در كارگاه آموزشي آمار در هواشناسي تهران.

ارائه طرحهاي كوتاه مدت و بلند مدت به فرمانداري شهرستان كرج.